Arch Linux, Steam ve Proton üzerinde EA SPORTS FC 27 oynarken karşılaştığım iki ayrı sorunu ve uyguladığım çözümleri bu rehberde bir araya getirdim.

İlk bölümde, Windows sürümündeki Türkçe spiker ve yerelleştirme dosyalarını Linux'taki oyun kurulumuna aktararak Türkçe anlatımı çalıştırma sürecini anlatıyorum. İkinci bölümde ise Linux tarafından tanınmasına rağmen oyunda kullanılmayan DragonRise USB gamepad'i uinput üzerinden sanal Xbox 360 kontrolcüsü olarak tanıtıyorum.

Burada yalnızca sonuç adımlarını değil, ilk denemelerde karşılaştığım eksikleri, yaptığım kontrolleri ve kurulum sırasında aldığım çıktıları da korudum. Böylece hangi aşamanın neyi doğruladığı ve hangi noktaların ayrıca test edilmesi gerektiği açık kalıyor.

• Platform: Arch Linux, Steam ve Proton
• Oyun: EA SPORTS FC 27
• Kontrolcü: DragonRise USB PC Twin Shock / PS2 tipi çift analoglu gamepad
• Çekirdek: 7.2.11-zen1-1-zen

Sonuç: Türkçe spiker Linux'taki oyunda çalıştı. DragonRise tarafında da fiziksel girişler, sanal Xbox kontrolcüsüne aktarıldı. Türkçe spikerin oyun içindeki hâlini gösteren video makalenin sonunda yer alıyor.

İçindekiler#

1. Sorunların tanımı
2. Türkçe spiker dosyalarının yapısı
3. Windows ve Linux oyun dosyalarını karşılaştırma
4. Türkçe spiker dosyalarını aktarma
5. Türkçe spiker görünmüyorsa
6. Linux'ta gamepad teşhisi
7. Steam Input ve XInput uyumluluğu
8. DragonRise Gamepad Fix v2 kurulumu
9. Arch Linux için kurulum betiğinin uyarlanması
10. Kalibrasyon ve tuş eşlemesi
11. Sanal kontrolcüyü doğrulama
12. Steam ve oyun içi testler
13. Hata giderme
14. Güvenlik, geri alma ve bakım
15. Sonuç ve kontrol listesi

1. Sorunların tanımı#

Linux üzerinde Windows oyunları çalıştırırken her sorun aynı katmanda oluşmaz. Bu çalışmada iki farklı sorun vardı.

Sorun A: Türkçe spiker Linux sürümünde görünmüyordu#

Windows sürümündeki Türkçe spiker dosyaları Linux'taki tam oyun kurulumunda başlangıçta görünmüyordu. Önce ses arşivleri ve bunların .toc indeks dosyaları incelendi; ardından Türkçe yerelleştirmeyle ilişkili eksik dosyalar belirlendi ve aktarıldı. Bu işlemlerin sonunda Türkçe anlatım oyun içinde çalıştı. Çalışan sonucu makalenin sonundaki videoda görebilirsiniz.

Sorun B: Gamepad masaüstünde çalışıyor ama oyunda çalışmıyordu#

Kontrolcü Linux tarafından USB aygıtı olarak algılanıyordu. KDE'nin kontrolcü test ekranında tuşlar ve analoglar çalışıyordu. Buna rağmen oyun gamepad'i tanımıyordu.

Bu ayrım kritik öneme sahiptir:

• USB tanıma: Fiziksel cihaz sisteme bağlanmış mı?
• Linux giriş sistemi: Tuş ve eksen olayları üretiliyor mu?
• Kontrolcü API'si: Steam ve oyun, bekledikleri gamepad arayüzünü görüyor mu?
• Oyun: Kontrolcü gerçekten oyun içinde kullanılabiliyor mu?

İlk iki aşamanın çalışması, son iki aşamanın da çalışacağı anlamına gelmez.

2. Türkçe spiker dosyalarının yapısı#

Oyunun veri dizininde Türkçe anlatımla ilişkili dosyalar şunlardı:

Data/Win32/
├── commentaryfull_tur_tr.toc
├── commentarylaunch_tur_tr.toc
├── loc/
│   └── tr.toc
└── superbundlelayout/
    ├── commentaryfull_tur_tr/
    │   ├── cas_01.cas
    │   └── cas_02.cas
    ├── commentarylaunch_tur_tr/
    │   └── cas_01.cas
    ├── installpackage_00/
    │   └── tr/
    │       ├── cas_01.cas
    │       └── loc/
    │           └── tr.toc
    └── installpackage_05/
        └── tr/
            ├── cas_01.cas
            └── loc/
                └── tr.toc

Bu dosyaların işlevleri genel olarak şöyle düşünülebilir:

• .cas: Oyunun paketlenmiş veri arşivleri. Ses, dil veya başka oyun varlıklarını içerebilir.
• .toc: İçeriklerin bulunması ve indekslenmesiyle ilişkili tablo dosyaları.
• loc/tr.toc: Türkçe yerelleştirme ile ilişkili indeks dosyası.
• commentaryfull_tur_tr: Tam Türkçe anlatım içeriğiyle ilişkili veri grubu.
• commentarylaunch_tur_tr: Açılış veya başlangıç anlatımıyla ilişkili veri grubu olabilir.

Dosya adları, içeriklerin kesin olarak ne içerdiğini tek başına kanıtlamaz. Ancak dosya boyutları ve oyunun veri düzeni, hangi dosyaların aktarılması gerektiğini araştırırken yararlı ipuçları sağlar.

Örnek boyutlar:

Bu boyutlar, Türkçe anlatım arşivlerinin önemli miktarda veri içerdiğini gösterir. Sadece küçük indeks dosyalarını kopyalamak yeterli olmayabilir.

3. Windows ve Linux oyun dosyalarını karşılaştırma#

Önce Windows'taki Demo kurulumunda Türkçe anlatım dosyalarının mevcut olduğu doğrulandı.

Windows kaynak dizini:

SRC="/home/friday13/Desktop/EA SPORTS FC 27 Demo/Data/Win32"

Linux hedef dizini:

DST="/mnt/steam_depo/EA SPORTS FC 27/game/game/Data/Win32"

Bu yollar başka bir bilgisayarda farklı olacaktır. Kendi kurulum dizinlerinizi kullanın.

3.1. Linux'ta hangi dosyaların bulunduğunu kontrol etme#

cd "/mnt/steam_depo/EA SPORTS FC 27/game/game/Data/Win32"
ls -lh commentary*tur_tr.toc

Beklenen dosyalar şunlardı:

commentaryfull_tur_tr.toc
commentarylaunch_tur_tr.toc

Bu iki dosya aktarılmış olmasına rağmen bu aşamada oyun hâlâ Türkçe anlatımı sunmuyordu.

Buradan çıkan sonuç, iki .toc dosyasının tek başına yeterli olmadığıydı. İlgili .cas arşivleri ve yerelleştirme dosyaları da birlikte değerlendirilmeliydi.

3.2. Eksik dosyaları sistematik olarak belirleme#

Her dosyayı tek tek kontrol etmek için:

SRC="/home/friday13/Desktop/EA SPORTS FC 27 Demo/Data/Win32"
DST="/mnt/steam_depo/EA SPORTS FC 27/game/game/Data/Win32"
for f in \
  "loc/tr.toc" \
  "superbundlelayout/installpackage_00/tr/cas_01.cas" \
  "superbundlelayout/installpackage_00/tr/loc/tr.toc" \
  "superbundlelayout/installpackage_05/tr/cas_01.cas" \
  "superbundlelayout/installpackage_05/tr/loc/tr.toc"
do
  echo
  echo "=== $f ==="
  if [[ -f "$SRC/$f" ]]; then
    stat -c 'Windows: %s bayt' "$SRC/$f"
  else
    echo "Windows: BULUNAMADI"
  fi
  if [[ -f "$DST/$f" ]]; then
    stat -c 'Linux:   %s bayt' "$DST/$f"
  else
    echo "Linux:   EKSİK"
  fi
done

Bu kontrol, Windows tarafında bulunan beş dosyanın Linux tarafında eksik olduğunu gösterdi.

Dosya boyutlarını karşılaştırmak, kopyalama işleminin gerçekten yapılıp yapılmadığını belirlemenin basit bir yoludur.

4. Türkçe spiker dosyalarını aktarma#

İlk aktarımda şu dosyalar kopyalandı:

• commentaryfull_tur_tr.toc
• commentarylaunch_tur_tr.toc
• superbundlelayout/commentaryfull_tur_tr/cas_01.cas
• superbundlelayout/commentaryfull_tur_tr/cas_02.cas
• superbundlelayout/commentarylaunch_tur_tr/cas_01.cas

Daha sonra eksik bulunan beş yerelleştirme dosyası da aktarıldı.

4.1. Güvenli aktarım betiği#

Aşağıdaki betik, belirli dosyaları Windows kaynak dizininden Linux hedef dizinine kopyalamak için hazırlanmıştır. Hedefte dosya varsa önce yedek alır.

~/turkce-dil-tamamla.sh adlı dosyaya kaydedilebilir:

#!/usr/bin/env bash
set -euo pipefail
SRC="/home/friday13/Desktop/EA SPORTS FC 27 Demo/Data/Win32"
DST="/mnt/steam_depo/EA SPORTS FC 27/game/game/Data/Win32"
FILES=(
  "loc/tr.toc"
  "superbundlelayout/installpackage_00/tr/cas_01.cas"
  "superbundlelayout/installpackage_00/tr/loc/tr.toc"
  "superbundlelayout/installpackage_05/tr/cas_01.cas"
  "superbundlelayout/installpackage_05/tr/loc/tr.toc"
)
# Kaynakların tamamını kopyalamadan önce doğrula.
for f in "${FILES[@]}"; do
  if [[ ! -f "$SRC/$f" ]]; then
    echo "Kaynak dosya bulunamadı: $SRC/$f"
    exit 1
  fi
done
echo "Kaynak: FC 27 Demo"
echo "Hedef:  FC 27"
echo "Sürümler farklıysa dosyalar uyumsuz olabilir."
read -r -p "Devam etmek için evet yaz: " answer
[[ "$answer" == "evet" ]] || exit 0
BACKUP="$DST/turkce-locale-backup-$(date +%Y%m%d-%H%M%S)"
backup_needed=0
for f in "${FILES[@]}"; do
  if [[ -e "$DST/$f" ]]; then
    backup_needed=1
  fi
done
if (( backup_needed )); then
  mkdir -p "$BACKUP"
  for f in "${FILES[@]}"; do
    if [[ -e "$DST/$f" ]]; then
      mkdir -p "$BACKUP/$(dirname "$f")"
      cp -a "$DST/$f" "$BACKUP/$f"
    fi
  done
  echo "Yedek: $BACKUP"
fi
for f in "${FILES[@]}"; do
  mkdir -p "$DST/$(dirname "$f")"
  cp -av "$SRC/$f" "$DST/$f"
done
echo "Türkçe yerelleştirme dosyaları kopyalandı."

Çalıştırmak için:

chmod +x ~/turkce-dil-tamamla.sh
bash ~/turkce-dil-tamamla.sh

Bu betik yalnızca tanımlanmış beş dosyayı kopyalar. Büyük anlatım arşivleri için ilk aktarımın ayrıca yapılmış olması gerekir.

4.2. Önemli sınırlama: Demo ile tam oyun aynı sürüm olmayabilir#

İncelenen yapılandırma dosyalarında sürüm farkı vardı:

Linux'taki oyun:

Name       EA SPORTS FC 27
Version    1.0.140.52122
ContentId  16425884

Windows'taki Demo:

Name       EA SPORTS FC 27 Lite
Version    1.0.141.12554
ContentId  16425884_sc

Bu farkı not etmek önemli. Demo ve tam sürüm farklı sürüm numaraları ve paket kimlikleri kullanıyordu. Buna rağmen bu kurulumda yapılan aktarımın sonunda Türkçe spiker çalıştı. Bu deneyim, farklı sürümlere ait dosyaların her kurulumda sorunsuz çalışacağı anlamına gelmez; başka bir sürümde aynı işlemi yapmadan önce yedek almak ve sonucu oyun içinde doğrulamak gerekir.

Bu nedenle:

• Dosyaların kopyalanması başarılı olabilir, fakat oyun bunları kullanmayabilir.
• .toc indeksleri ile .cas arşivleri birbirleriyle uyumlu olmalıdır.
• Başka sürümden alınan dosyalar oyun güncellemesinden sonra çalışmaz hâle gelebilir.
• Kaynak ve hedef dosyaların yedeği tutulmalıdır.

4.3. Bütün Win32 dizinini kopyalamak doğru mu?#

Eksik dosyaları belirledikten sonra Windows'taki Win32 dizininin tamamını aktarma yöntemi de denendi. Türkçe spikerin çalıştığı sonuç bu aktarım sürecinin ardından elde edildi. Bununla birlikte, bütün dizini kopyalamak her sistem için güvenli bir ilk adım değildir. Çünkü:

• Linux'taki tam oyunun kendine ait veri paketleri üzerine yazılabilir.
• Demo sürümüne özel veya farklı sürümle uyumsuz dosyalar hedefe taşınabilir.
• Yüzlerce megabayt veya gigabaytlık veri gereksiz yere kopyalanabilir.
• Oyun güncellemeleri veya dosya doğrulaması değişiklikleri geri alabilir.

Daha kontrollü yaklaşım, önce eksik dosyaları belirlemek ve mümkünse yalnızca gerekli dosyaları yedek alarak aktarmaktır. Bu makaledeki tam dizin aktarımı, benim kullandığım kurulumda işe yarayan deneyimdir; farklı oyun sürümlerinde aynı yöntemi uygulamadan önce yedek alın.

Tam Win32 kopyalamasından sonra oyun açılmıyor veya hatalı çalışıyorsa Steam'in dosya doğrulama özelliğiyle orijinal dosyaları geri yüklemek gerekebilir.

5. Türkçe spiker hâlâ görünmüyorsa#

Dosyaların varlığı ile oyunun bunları tanıması farklı şeylerdir.

Şu kontrolleri sırayla yapın:

1. Oyunun içindeki anlatım dili ayarlarını yeniden kontrol edin.

2. Oyun tamamen kapatılıp yeniden başlatıldıktan sonra dil seçeneğinin değişip değişmediğine bakın.

3. Steam'in oyun dosyası doğrulaması yapılmadan önce yedek alın.

4. Windows kaynak ve Linux hedef dosyalarının boyutlarını karşılaştırın.

5. .toc dosyalarının ilgili .cas arşivleriyle aynı sürüme ait olup olmadığını kontrol edin.

6. Oyunun yapılandırma dosyasındaki dil seçeneklerini inceleyin.

Bu çalışmada yapılandırma dosyalarında tr_TR zaten dil listesinde bulunuyordu. Dil listesinde Türkçenin bulunması, Türkçe ses paketinin eksiksiz olduğu anlamına gelmez.

Bir oyunun dil seçeneklerinde all gibi bir değer kullanılması, mevcut bütün dilleri etkinleştirmeye yardımcı olabilir; fakat bu, eksik veya uyumsuz ses arşivlerini kendiliğinden oluşturmaz.

Bu rehberdeki kurulumda Türkçe spiker çalıştı. Başka bir kurulumda aynı sonucu alamazsanız yukarıdaki kontrolleri sırayla uygulayın. Oyun içindeki başarılı sonucu makalenin sonundaki videoda gösteriyorum.

6. Linux'ta DragonRise gamepad teşhisi#

İkinci sorunda kullanılan kontrolcü, Linux'ta şu USB kimliğiyle görünüyordu:

0079:0006 DragonRise Inc. PC TWIN SHOCK Gamepad

lsusb çıktısında kontrolcü görünüyordu. /dev/input/by-id/ dizininde ise şu bağlantılar mevcuttu:

usb-DragonRise_Inc._Generic_USB_Joystick-event-joystick
usb-DragonRise_Inc._Generic_USB_Joystick-joystick

Bu, Linux çekirdeğinin kontrolcüyü tanıdığını gösteriyordu.

6.1. USB bağlantısını kontrol etme#

lsusb

Şu satırı arayın:

ID 0079:0006 DragonRise Inc. PC TWIN SHOCK Gamepad

Burada 0079 üretici kimliği, 0006 ürün kimliğidir.

Bu kimlik farklı fiziksel kontrolcülerde de kullanılabildiğinden, aynı USB kimliğine sahip her kontrolcünün aynı tuş düzenini kullandığı varsayılmamalıdır.

6.2. Giriş aygıtlarını kontrol etme#

ls -l /dev/input/by-id/

Ardından:

cat /proc/bus/input/devices

Fiziksel cihaz için aşağıdakine benzer bir bölüm görülmüştü:

N: Name="DragonRise Inc.   Generic   USB  Joystick"
H: Handlers=event9 js0

Burada:

• event9, Linux'un evdev arayüzüdür.
• js0, eski Linux joystick API'sidir.

KDE'nin kontrolcü test ekranında tuşların çalışması, fiziksel cihazın giriş olaylarını ürettiğini doğruladı.

Bu nedenle sorunun doğrudan USB bağlantısı veya tamamen eksik bir çekirdek sürücüsü olması olası görünmüyordu.

6.3. evtest ile fiziksel kontrolcüyü test etme#

sudo evtest

Listeden fiziksel DragonRise cihazını seçin.

Tuşlara ve analoglara basıldığında EV_KEY veya EV_ABS olaylarının görünmesi gerekir.

Örnek:

Event: type 3 (EV_ABS), code 0 (ABS_X), value -16384
Event: type 1 (EV_KEY), code 304 (BTN_SOUTH), value 1

Bunlar sırasıyla bir analog eksen hareketi ve bir tuş basışını gösterir.

Bu test, fiziksel kontrolcünün Linux giriş sistemi üzerinden çalıştığını doğrulamak için kullanılır. Ancak oyunun kontrolcüyü tanıdığını tek başına kanıtlamaz.

7. Steam Input, XInput ve Linux kontrolcü arayüzleri#

Windows'ta kullanılan XOutput benzeri yazılımlar, bazı kontrolcüleri oyunların beklediği Xbox/XInput biçimine dönüştürebilir.

Linux'ta da benzer bir ihtiyaç ortaya çıkabilir.

Linux'un fiziksel kontrolcü için sunduğu evdev olayları ile oyunun veya Steam'in beklediği kontrolcü arayüzü farklı olabilir. Steam Input bu uyumluluk katmanlarından biridir. Başka bir çözüm, uinput üzerinden sanal bir Xbox kontrolcüsü oluşturmaktır.

Temel fark:

• Fiziksel cihaz: DragonRise USB gamepad.
• Giriş kaynağı: Linux evdev olayları.
• Eşleme: Fiziksel tuş ve eksenleri sanal Xbox tuş ve eksenlerine dönüştürme.
• Sanal cihaz: Linux'a Xbox 360 kontrolcüsü olarak sunulan yeni giriş aygıtı.
• Tüketici: Steam veya oyun.

Bu yaklaşımın amacı, oyuna fiziksel cihazın kendisini değil, daha yaygın Xbox kontrolcü düzenini sunmaktır.

8. DragonRise Gamepad Fix v2 kurulumu#

Bu çalışmada kullanılan depo:

https://github.com/linsaftw/dragonrise-gamepad-fix

Depo, 0079:0006 kimliğine sahip belirli genel USB kontrolcüler için bir eşleme hizmeti içeriyordu.

İlk olarak kaynak kod indirildi:

mkdir -p ~/Projects
cd ~/Projects
git clone https://github.com/linsaftw/dragonrise-gamepad-fix.git
cd dragonrise-gamepad-fix

Dosyaları kontrol edin:

ls

Depoda şu dosya ve dizinler bulunuyordu:

bin/
config/
diagnose.sh
install.sh
src/
systemd/
udev/
uninstall.sh
VERSION

8.1. Depodaki Ubuntu kurulum betiği neden değiştirilmeliydi?#

Depodaki orijinal install.sh, paket yönetimi için Ubuntu/Debian komutları kullanıyordu:

dpkg-query
apt-get
apt-cache

Arch Linux'ta bu komutlar standart paket yönetimi yöntemi değildir.

Arch Linux'ta karşılık gelen araçlar:

• Paket kontrolü: pacman -Q
• Paket kurulumu: pacman -S
• Python evdev paketi: python-evdev
• Test aracı: evtest

Bu yüzden kurulum betiği Arch Linux'a uyarlanmalıydı.

8.2. uinput modülünü etkinleştirme#

Sanal kontrolcü oluşturmak için:

sudo modprobe uinput

Ardından:

ls -l /dev/uinput

Çıktıda aygıtın görünmesi gerekir.

Bu çalışmada:

crw-rw----+ 1 root root 10, 223 ... /dev/uinput

sonucu alındı.

uinput, kullanıcı alanındaki bir programın sanal giriş aygıtı oluşturmasını sağlar. Buradaki eşleme hizmeti, fiziksel kontrolcü olaylarını okuyup sanal Xbox cihazına yeni olaylar gönderir.

Kalıcı olarak yüklenmesi için:

echo uinput | sudo tee /etc/modules-load.d/dragonrise-gamepad-fix.conf

8.3. Python bağımlılığını kontrol etme#

python -c 'import evdev; print(evdev.__file__)'

Çalışan sistemde şu tür bir yol döndü:

/usr/lib/python3.14/site-packages/evdev/__init__.py

Bu, evdev Python modülünün mevcut olduğunu gösterir.

Arch Linux'ta gerekli paketleri kurmak için:

sudo pacman -S --needed python-evdev evtest

Paketler zaten kuruluysa --needed gereksiz yeniden kurulumları önlemeye yardımcı olur.

9. Arch Linux için kurulum betiğinin uyarlanması#

Uyarlanan install.sh şu işleri yapacak şekilde düzenlendi:

1. Root yetkisiyle çalıştığını kontrol eder.

2. python-evdev ve evtest paketlerinin mevcut olup olmadığını denetler.

3. uinput modülünü yükler.

4. Önceki kurulumun önemli dosyalarını yedekler.

5. Eski eşleme hizmetlerini durdurur.

6. Python dosyalarını /usr/local/lib/dragonrise-gamepad-fix/ dizinine yerleştirir.

7. Komut dosyalarını /usr/local/bin/ dizinine yükler.

8. Eşleme profilini /etc/dragonrise-gamepad-fix/profile.json dizinine kopyalar.

9. systemd hizmetini ve udev kuralını yükler.

10. Kontrolcüyü kalibre eder.

11. Hizmeti etkinleştirip sanal Xbox kontrolcüsünün oluştuğunu doğrular.

9.1. Betiği kurmadan önce kontrol etme#

Betiğin sözdizimini kontrol edin:

bash -n install.sh

Python kaynak dosyalarını derleme kontrolünden geçirin:

python -m py_compile src/*.py

Bu iki kontrol de hata vermeden tamamlandı.

Ancak bu kontroller yalnızca sözdizimi ve Python derleme düzeyinde doğrulama sağlar. Hizmetin çalışma zamanında başarılı olacağını tek başlarına garanti etmezler.

9.2. Kurulumu çalıştırma#

sudo ./install.sh

Bu çalışmada kurulum sırasında cihaz otomatik olarak algılandı:

Found: DragonRise Inc.   Generic   USB  Joystick   at /dev/input/event9

Ancak program tam olarak bilinen bir donanım parmak izini seçemedi:

No exact built-in fingerprint selected; starting verified pair calibration.

Bu nedenle otomatik profil yerine etkileşimli kalibrasyon başlatıldı.

Bu bir kurulum hatası değildi. Kontrolcünün aynı USB kimliğini kullanmasına rağmen depo içindeki belirli otomatik profil ile tam eşleşmediğini gösteriyordu.

9.3. Kurulumun yaptığı değişikliklere dikkat edin#

Kurulum betiği yalnızca yeni dosyalar eklemez. Önceden kurulmuş bazı hizmetleri de durdurabilir:

pkill -x xboxdrv
systemctl disable --now ng2131-gamepad.service
systemctl disable --now dragonrise-gamepad-fix.service

Ayrıca fiziksel cihazı udev üzerinden oyun API'lerinden gizlemeye yönelik bir kural yükler.

Bu nedenle kurulumdan önce:

• Steam'i kapatın.
• Oyunu kapatın.
• xboxdrv, AntiMicroX veya Input Remapper gibi başka bir eşleme yazılımının aynı kontrolcüyü kullanmadığından emin olun.
• Varsa eski hizmet ve yapılandırmalarınızın yedeğini alın.

Birden fazla eşleme katmanı aynı anda kullanılırsa tuşlar iki kere gönderilebilir veya kontrolcü yanlış algılanabilir.

10. Kalibrasyon ve tuş eşlemesi#

Kurulum sırasında fiziksel kontrolcüdeki yönler ve yüz tuşları tek tek test edildi.

Kalibrasyon şu eşlemeleri doğruladı:

Bu tablo, kalibrasyon sırasında elde edilen fiziksel olaylarla profilin sanal kontrolcüye uyguladığı eşlemeyi gösterir.

10.1. Kalibrasyon sırasında neler oldu?#

Program önce D-pad yönlerini doğruladı:

Captured ABS_HAT0Y (negative direction).
Captured ABS_HAT0Y (positive direction).
Verified D-PAD UP/D-PAD DOWN on ABS_HAT0Y.

Ardından sol ve sağ yönler, sağ analogun dört yönü ve dört yüz tuşu doğrulandı.

Sonuç:

Calibration saved. Every axis pair and all four face buttons were verified.

Bu mesaj, eşleme profilinin kaydedildiğini ve kalibrasyonun başarıyla tamamlandığını gösterir.

Not: Kalibrasyon, tuşların fiziksel kaynaklarını doğru yakaladığını gösterir. Her ek tuşun veya her oyunun beklediği bütün girişlerin kusursuz çalıştığını ayrıca test etmek gerekir.

11. Sanal kontrolcüyü doğrulama#

Kurulumun sonunda şu komut çalıştırıldı:

systemctl is-active dragonrise-gamepad-fix.service

Sonuç:

active

Bu, hizmetin çalışır durumda olduğunu gösterir.

Kalıcı otomatik başlatma durumunu görmek için:

systemctl is-enabled dragonrise-gamepad-fix.service

Beklenen sonuç:

enabled

Ardından:

./diagnose.sh

Tanılama çıktısında sanal kontrolcü şu şekilde görünüyordu:

I: Bus=0003 Vendor=045e Product=028e Version=0200
N: Name="Xbox 360 Controller (DragonRise Fixed)"
P: Phys=dragonrise-gamepad-fix/input0
H: Handlers=event21 js1

Burada:

• 045e:028e, Xbox 360 kontrolcüsünü temsil etmek üzere kullanılan USB kimliğidir.
• event21, sanal cihazın evdev giriş arayüzüdür.
• js1, sanal cihazın joystick arayüzüdür.

Fiziksel kontrolcü js0 iken sanal kontrolcünün js1 olması normaldir; bu numaralar sistemdeki aygıtların sıralamasına göre değişebilir.

11.1. Sanal kontrolcüyü evtest ile test etme#

Şu komut kullanıldı:

sudo evtest /dev/input/event21

Çıktıdaki desteklenen olaylar arasında şu girişler vardı:

BTN_SOUTH
BTN_EAST
BTN_NORTH
BTN_WEST
BTN_TL
BTN_TR
BTN_SELECT
BTN_START
BTN_THUMBL
BTN_THUMBR

Analog eksenler de görünüyordu:

ABS_X
ABS_Y
ABS_Z
ABS_RX
ABS_RY
ABS_RZ
ABS_HAT0X
ABS_HAT0Y

Gerçek testte analog hareketleri ve tuş basışlarını gösteren olaylar geldi:

Event: type 3 (EV_ABS), code 0 (ABS_X), value -16384

ve:

Event: type 1 (EV_KEY), code 304 (BTN_SOUTH), value 1
Event: type 1 (EV_KEY), code 304 (BTN_SOUTH), value 0

value 1, tuşun basıldığını; value 0, tuşun bırakıldığını gösterir.

Bu sonuç, fiziksel kontrolcüden gelen olayların sanal Xbox cihazına aktarıldığını doğruladı.

Bu noktada Linux tarafındaki temel eşleme çalışıyordu. Bundan sonraki test, Steam'in ve oyunun bu sanal cihazı kullanıp kullanmadığını belirlemekti.

12. Steam ve oyun içi testler#

Sanal Xbox kontrolcüsü oluşturulmuş olsa bile Steam'in veya oyunun bunu kullanması ayrıca doğrulanmalıdır.

Önerilen test sırası:

1. Steam'i tamamen kapatın.

2. dragonrise-gamepad-fix.service hizmetinin çalıştığını doğrulayın.

3. Steam'i yeniden açın.

4. Steam'in kontrolcü ayarlarından Xbox kontrolcüsünün görünüp görünmediğine bakın.

5. Oyunun kontrolcü özelliklerinde Steam Input'u devre dışı bırakarak deneyin.

6. Oyun içinde menü tuşlarını, yönleri ve analogları test edin.

Sanal Xbox cihazı zaten mevcut olduğundan ilk denemede ayrıca bir eşleme yazılımı kullanmayın.

Steam Input bazı oyunlarda ek uyumluluk sağlayabilir; bazılarında ise zaten Xbox biçiminde sunulan kontrolcünün üzerine ikinci bir eşleme katmanı ekleyebilir. Bu nedenle devre dışı bırakma ve etkinleştirme seçenekleri gerektiğinde ayrı ayrı test edilmelidir.

Bir oyunda çalışmayan kontrolcünün nedeni her zaman sürücü değildir. Oyun başlatma parametreleri, Proton sürümü, Steam Input profili veya oyunun kontrolcü algılama davranışı da etkili olabilir.

13. Hata giderme#

13.1. Fiziksel kontrolcü görünmüyor#

lsusb
ls -l /dev/input/by-id/

0079:0006 görünmüyorsa USB portunu, kabloyu ve fiziksel bağlantıyı kontrol edin.

13.2. Fiziksel kontrolcü çalışıyor ama sanal cihaz yok#

systemctl status dragonrise-gamepad-fix.service --no-pager
journalctl -u dragonrise-gamepad-fix.service -b -n 100 --no-pager

Ayrıca:

ls -l /dev/uinput

Sanal cihazın oluşturulamadığı durumlarda hizmet günlükleri, uinput erişimi ve Python bağımlılıkları incelenmelidir.

13.3. Hizmet çalışıyor ama oyun kontrolcüyü görmüyor#

grep -A 8 -B 2 'Xbox 360 Controller (DragonRise Fixed)' \
  /proc/bus/input/devices

Sanal kontrolcü görünüyorsa:

sudo evtest /dev/input/event21

Buradaki event21 yalnızca bu kurulumdaki örnektir. Aygıt numarası yeniden başlatma veya yeniden bağlama sonrasında değişebilir. Doğru numarayı diagnose.sh veya /proc/bus/input/devices çıktısından belirleyin.

Sanal kontrolcüde olaylar görünüyorsa Steam ve oyun tarafına odaklanın.

13.4. Tuşlar yanlış eşlenmiş#

Önce fiziksel kontrolcünün kendi olaylarını test edin. Ardından sanal kontrolcünün olaylarıyla karşılaştırın.

Bir tuşun fiziksel adıyla Xbox'taki karşılığı farklı olabilir. Örneğin Linux'un BTN_SOUTH sembolü Xbox düzeninde A tuşu olarak kullanılır.

Kalibrasyonu tekrar yapmak gerekirse depodaki --force-calibration seçeneğinin ne yaptığını kontrol edin. Bilinmeyen bir fiziksel kart için kalibrasyon yapmak anlamlıdır; ancak çalışan bir profili gereksiz yere değiştirmeyin.

13.5. İki kez tuş basılıyor#

Aynı anda Steam Input, xboxdrv, başka bir eşleme programı ve bu hizmet kullanılıyorsa girişler birden fazla yoldan iletilebilir.

Önce diğer eşleme programlarını kapatın. Sanal Xbox kontrolcüsünü tek giriş kaynağı olarak kullanıp tekrar test edin.

13.6. Oyun güncellemesinden sonra sorun çıktı#

Oyun dosyaları değişmiş veya dil paketlerinin indeksleri yenilenmiş olabilir. Türkçe spiker dosyalarını tekrar kopyalamadan önce kaynak ve hedef sürümleri karşılaştırın.

Gamepad tarafında ise:

systemctl status dragonrise-gamepad-fix.service --no-pager
./diagnose.sh

komutlarıyla hizmet ve sanal kontrolcünün durumunu kontrol edin.

14. Güvenlik, geri alma ve bakım#

14.1. Yedeklerin önemi#

Kurulum betiği önceki kurulumun bazı dosyalarını şu tür bir dizine yedekler:

/var/backups/dragonrise-gamepad-fix-v2-YYYYMMDD-HHMMSS

Gerçek yedek dizini kurulum çıktısında gösterilir.

Bu yedekleri silmeden önce yeni sürümün sorunsuz çalıştığından emin olun.

14.2. Hizmeti yeniden başlatma#

sudo systemctl restart dragonrise-gamepad-fix.service

Durumunu görmek için:

systemctl status dragonrise-gamepad-fix.service --no-pager

Günlükleri canlı izlemek için:

journalctl -u dragonrise-gamepad-fix.service -f

14.3. Kaldırma#

Depoda uninstall.sh bulunduğundan, kaldırma işlemi için önce betiğin içeriğini inceleyin:

cat uninstall.sh

Ardından neyi sildiğini ve hangi aygıtları etkilediğini anladıktan sonra çalıştırın:

sudo ./uninstall.sh

Kaldırma sonrasında fiziksel kontrolcüyü çıkarıp yeniden bağlamak gerekebilir. Hizmetin kaldırılması, oyun dosyalarındaki Türkçe spiker değişikliklerini geri almaz; bunlar ayrı bir işlemdir.

14.4. Yapılandırma ve lisans bilgileri#

Oyun yapılandırmalarını paylaşırken kullanıcı kimliklerini, Denuvo token'larını, lisans anahtarlarını veya diğer oturum verilerini yayımlamayın.

Bir yapılandırma karşılaştırması için çoğunlukla Name, Version, ContentId ve Languages gibi alanlar yeterlidir. Gizli veya kişisel değerleri paylaşmadan önce çıkarın.

15. Sonuç#

Bu çalışmanın en önemli sonucu, Linux'ta oyun sorunlarını doğru katmanda teşhis etmenin ne kadar önemli olduğudur.

Türkçe spiker için Windows Demo kurulumundaki Türkçe anlatım ve yerelleştirme dosyalarını Linux'taki tam oyunla karşılaştırdım. İlk aşamada yalnızca .toc dosyalarını aktarmak yeterli olmadı; ilgili veri dosyalarının da aktarılması gerekti. Bu işlemlerin ardından Türkçe spiker oyun içinde çalıştı. Demo ile tam oyun arasındaki sürüm farkına rağmen bu kurulumda sonuç alabildim; yine de farklı sürümlerde dosya uyumluluğu ayrıca kontrol edilmeli.

Gamepad konusunda fiziksel cihaz baştan beri Linux tarafından tanınıyordu. KDE testi ve fiziksel evtest çıktısı bunu gösterdi. Sorun, oyunun beklediği kontrolcü arayüzüyle ilgiliydi. uinput tabanlı eşleme hizmeti, DragonRise girişlerini Xbox 360 Controller (DragonRise Fixed) adlı sanal aygıta aktardı.

Sanal cihazın oluşturulması, hizmetin active olması ve evtest üzerinde tuş/analog olaylarının görülmesi, eşleme katmanının çalıştığını doğruladı. Son aşamada Steam ve oyunun bu sanal cihazı kullanması ayrıca kontrol edilmelidir.

Kurulum sonrası kontrol listesi#

• [ ] Türkçe spiker kaynak ve hedef dosyalarının sürüm uyumluluğu kontrol edildi.
• [ ] Dosyalar kopyalanmadan önce yedek alındı.
• [ ] uinput modülü mevcut.
• [ ] python-evdev ve evtest kurulu.
• [ ] DragonRise fiziksel cihazı Linux tarafından tanınıyor.
• [ ] Kalibrasyon profili başarıyla kaydedildi.
• [ ] dragonrise-gamepad-fix.service etkin ve çalışır durumda.
• [ ] Sanal Xbox kontrolcüsü /proc/bus/input/devices içinde görünüyor.
• [ ] evtest üzerinde sanal kontrolcüden tuş ve analog olayları geliyor.
• [ ] Steam kontrolcü ayarlarında cihaz kontrol edildi.
• [ ] Oyun içinde kontrolcü ayrıca test edildi.

Türkçe spikerin oyun içindeki çalışır hâli: